قتل سارا برومند و پرسش‌های جدی درباره امنیت زنان در رفت‌وآمدهای شهری
قتل سارا برومند، زن ۲۷ ساله اهل گلبهار، بار دیگر مسئله امنیت زنان در استفاده از خدمات حمل‌ونقل شهری را به یکی از موضوعات قابل تأمل اجتماعی تبدیل کرده است. زنی که در مسیر معمول بازگشت به خانه سوار یک تاکسی شد، دیگر به مقصد نرسید و چند روز بعد، خبر کشف پیکرش در یک حلقه چاه و اعتراف راننده تاکسی به قتل او منتشر شد. این حادثه، علاوه بر ابعاد تلخ جنایی، پرسش‌هایی درباره نظارت بر رانندگان، امنیت مسافران، رسیدگی به شکایت‌های مربوط به آزار و امکان پیشگیری از جرایم خشونت‌آمیز مطرح می‌کند.
منتشر شده در
روایت یک ناپدیدشدن که به قتل انجامید
سارا برومند، زن ۲۷ ساله و مادر دو فرزند، روز چهارم آبان ۱۴۰۵ در گلبهار ناپدید شد. بنا بر گزارش‌های منتشرشده، او پس از بازگشت از مشهد و پیاده شدن از یک دستگاه ون، ابتدا دو بار سفر خود با تاکسی اینترنتی را لغو کرد و در نهایت سوار یک تاکسی زردرنگ شد. حدود ساعت ۲۱:۲۰ همان شب، در تماس با مادرش اعلام کرد که سوار تاکسی شده و تا چند دقیقه دیگر به خانه می‌رسد؛ اما پس از آن تلفن همراهش خاموش شد و دیگر خبری از او به دست نیامد.
با اعلام مفقودی، پلیس آگاهی تحقیقات خود را آغاز کرد. بررسی دوربین‌های مداربسته و مسیرهای احتمالی تردد، کارآگاهان را به یک تاکسی زردرنگ با شیشه‌های دودی رساند. متهم پس از مواجهه با مستندات پلیس به قتل اعتراف کرد و محل انتقال جسد را نشان داد. پیکر سارا از چاهی در محدوده شهرک صنعتی چناران خارج شد. بنا بر گزارش پلیس، کیف، تلفن همراه و لپ‌تاپ او نیز در ادامه تحقیقات کشف شد.
در تازه‌ترین اطلاع‌رسانی رسمی در ۱۸ آبان ۱۴۰۵، حسن همتی‌فر، دادستان مرکز خراسان رضوی، اعلام کرد که متهم پس از ارجاع پرونده به شعبه بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب گلبهار، به اتهام آدم‌ربایی و مباشرت در قتل عمد تفهیم اتهام شده و با صدور قرار بازداشت موقت به زندان انتقال یافته است. بنابراین، پرونده همچنان در مرحله تحقیقات قضایی قرار دارد و هنوز نمی‌توان از صدور حکم قطعی سخن گفت.
امنیت زنان در حمل‌ونقل؛ فراتر از توصیه‌های احتیاطی
پرونده سارا برومند ، افزون بر اندوهی که برای خانواده و دو فرزند او به جا گذاشته بار دیگر توجه‌ها را به قتل‌ها و آزارهایی جلب می‌کند که در بستر خدمات حمل‌ونقل یا در جریان جابه‌جایی زنان رخ می‌دهند. تاکسی برای بسیاری از زنان، به‌ویژه در ساعات پایانی روز، یکی از ابزارهای ضروری رفت‌وآمد است. مسافر هنگام سوار شدن به خودرو، بر اساس یک اعتماد متعارف انتظار دارد راننده هویت مشخص و مسئولیت حرفه‌ای داشته باشد و سفر در چارچوب قواعد یک خدمت عمومی انجام شود.
در مواجهه با چنین حوادثی، معمولاً مجموعه‌ای از توصیه‌ها به زنان ارائه می‌شود: استفاده از تاکسی‌های شناخته‌شده، ارسال مشخصات خودرو برای اعضای خانواده، اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی، اطلاع دادن زمان رسیدن به مقصد و پرهیز از سوار شدن به خودروهای فاقد مجوز. این توصیه‌ها می‌توانند در برخی موقعیت‌ها به کاهش خطر کمک کنند؛ اما نباید مسئولیت اصلی تأمین امنیت را به دوش مسافر منتقل کنند. زنی که برای بازگشت از محل کار یا انجام امور روزمره از تاکسی استفاده می‌کند، نباید مجبور باشد همواره احتمال ارتکاب جرم از سوی ارائه‌دهنده خدمت را پیش‌بینی و تمام مسئولیت پیشگیری را شخصاً مدیریت کند.
امنیت رفت‌وآمد، بخشی از امنیت اجتماعی و امکان مشارکت زنان در زندگی عمومی است. بنابراین، مسئولیت تأمین امنیت مسافر بر عهده تمام زنجیره‌ای است که خدمت حمل‌ونقل را ارائه و بر آن نظارت می‌کند؛ از راننده و شرکت یا سازمان متولی تا نهادهای انتظامی و قضایی.
در چنین شرایطی، سوءاستفاده راننده از موقعیت شغلی و اعتماد مسافر، تنها نقض امنیت یک فرد نیست؛ بلکه می‌تواند احساس امنیت عمومی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. اهمیت این مسئله زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم زنان برای حضور در محیط‌های آموزشی، شغلی، اجتماعی و خانوادگی ناگزیر از استفاده مکرر از وسایل حمل‌ونقل هستند.
البته باید میان ارتکاب جرم از سوی یک راننده و ناامن دانستن تمام رانندگان تاکسی تفاوت گذاشت. اکثریت رانندگان در حال ارائه خدمتی عادی و قانونی هستند و تعمیم رفتار مجرمانه یک فرد به یک گروه شغلی، نه منصفانه است و نه کمکی به حل مسئله می‌کند. موضوع اصلی، شناسایی خلأهای نظارتی و جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی از موقعیت شغلی است.
چند پرسش که نباید با فراموش شدن خبر، بی‌پاسخ بمانند
قتل سارا برومند نباید صرفاً با دستگیری متهم و طی شدن مراحل قضایی به پایان یک خبر تبدیل شود. مجازات عامل جنایت ضروری است، اما برای جلوگیری از تکرار چنین فجایعی کافی نیست.
امنیت زنان در رفت‌وآمدهای روزمره، امتیاز یا مطالبه‌ای فرعی نیست؛ حداقل حق هر شهروند برای حضور در جامعه است. سارا برومند دیگر به خانه بازنمی‌گردد؛ اما آیا قرار است بعد از هر جنایت، فقط خبر دستگیری قاتل را بشنویم و دوباره همه‌چیز را به توصیه‌هایی درباره مراقبت زنان خلاصه کنیم؟ باید روشن شود سازوکار نظارت بر رانندگان تاکسی تا چه اندازه کارآمد است؟ آیا سوابق و شکایت‌های احتمالی رانندگان به‌درستی بررسی می‌شود؟ چه نهادی مسئول ارزیابی و تضمین امنیت مسافران است؟
و در نهایت، چه برنامه مشخصی برای رفع خلأهای احتمالی وجود دارد؟تا زمانی که خلأهای نظارتی شناسایی و برطرف نشوند، برخورد قضایی با مجرم، هرچند ضروری، به‌تنهایی تضمین‌کننده امنیت زنان نخواهد بود.
فاطمه سرخ‌حصاری
این مطلب برایت مفید بود؟
دیدگاه‌های شما
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی منتشر نشده است. شما آغازگر گفت‌وگو باشید.