هوش مصنوعی جای زنان شاغل را گرفت؟

شاکیان می‌گویند این شرکت در جریان اخراج گسترده ۸ هزار نفری خود، از سامانه‌های هوش مصنوعی برای انتخاب نیروهای مشمول استفاده کرده و الگوریتم‌ها، غیبت‌های قانونی این افراد را به‌عنوان کاهش بهره‌وری تعبیر کرده و آنها را در اولویت حذف قرار داده‌اند.

کارشناسان حقوق کار هشدار می‌دهند که با توجه به سهم بالای زنان از مرخصی‌های زایمان، هر سیستمی که غیبت را معادل عملکرد پایین بداند، به‌طور سیستماتیک زنان را از محیط کار حذف می‌کند و این روند تنها به اخراج محدود نمی‌شود، بلکه در استخدام، ارزیابی سالانه و تعیین پاداش نیز تبعیض را نهادینه می‌سازد.

یکی از تکان‌دهنده‌ترین ابعاد این شکایت، عدم شفافیت کامل است؛ کارمندان متا می‌گویند هرگز از نحوه امتیازدهی این سامانه‌ها مطلع نبوده‌اند و یک مادر شاغل بدون اینکه بداند، توسط جعبه‌ای سیاه کامپیوتری اخراج شده و هیچ مدیر انسانی پاسخگوی او نیست.

در حالی که مدافعان هوش مصنوعی بر عدالت بالقوه این ابزارها تأکید دارند، پرونده متا نشان می‌دهد بدون نظارت انسانی و استانداردهای اخلاقی، هوش مصنوعی نه‌تنها تبعیض را کاهش نمی‌دهد، بلکه آن را در قالبی علمی و دقیق نهادینه می‌کند.

پرونده متا فقط یک شکایت حقوقی نیست؛ این اخطاری جدی به قانون‌گذاران و نهادهای کارگری است که اگر شفافیت، نظارت مستقل و حق اعتراض برای کارکنان تضمین نشود، هوش مصنوعی به ابزاری خاموش برای حذف زنان از محیط کار تبدیل خواهد شد؛ بدون اینکه حتی یک نفر مسئولیت آن را بپذیرد.