نسل طلایی دهه ۶۰ گمشده بحران جمعیت؛ طرح ۵۰۰ میلیونی شهید رئیسی که نیمه‌کاره ماند

یکی از مسائل عجیب جمعیتی ایران در این گفتگو از زبان «انسیه خزعلی» معاون زنان و خانواده دولت سیزدهم این گونه روایت می‌شود. سابق بر این از ۱۰ میلیون زن در سن باروری، سالانه حدود ۲ میلیون تولد داشتیم. امروز تعداد زنان در سن باروری به ۲۰ میلیون نفر رسیده (دو برابر شده)، اما تعداد تولدها به شدت کاهش یافته و به زیر یک میلیون رسیده است.

پیامد: اگر این روند ادامه یابد و تلفات ناشی از جنگ و حوادث را نیز به آن اضافه کنیم، «عاقبت خوبی برای ایران پیش‌بینی نمی‌شود». هشدار راهبردی آنکه جنگجویان امروز، ثمرات دهه شصت دیروز هستند. یک یادآوری هوشمندانه لازم است تا اهمیت جمعیت جوان را به تصویر بکشیم:«جوان‌هایی که امروز علیه امریکا و اسرائیل می‌جنگند، همان ثمرات فرزندآوری دهه ۶۰ هستند؛ زمانی که خانوارها ۶ نفره بودند.»

اگر آن فرزندآوری گسترده نبود، امروز بازوی دفاعی و علمی کشور خالی بود. حال این پرسش مطرح می‌شود: برای دفاع از ایران فردا، فرزندان امروز را چه کسی به دنیا خواهد آورد؟

دو راهبرد عملیاتی دولت سیزدهم
شهید رئیسی بحران جمعیت را صرفاً یک مسئله فرهنگی نمی‌دانست، بلکه آن را نیازمند سرمایه‌گذاری دوگانه می‌دید.  راهبرد اول: درمان ناباروری (جوابگوی ۳۰ درصد مشکل)دولت سیزدهم سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی درمان ناباروری انجام داد. شهید رئیسی شخصاً از این موضوع پشتیبانی کردند. البته خوب است بدانیم که حتی با موفقیت کامل در درمان ناباروری، حداکثر ۳۰ درصد از مشکل جمعیت حل می‌شود و ۷۰ درصد باقیمانده را باید با راهکار دیگر حل کنیم.

راهبرد دوم: هدف قرار دادن «نسل طلایی» دهه شصتی (جوابگوی ۷۰ درصد مشکل)
نگاه خلاقانه دولت سیزدهم معطوف به گروهی بود که اغلب فراموش شده‌اند، یعنی زوجین دهه شصتی (متولدین ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰). چرا دهه شصتی؟ این گروه فشرده‌ترین جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند. اگر صاحب ۳، ۴ یا ۵ فرزند شوند، بخش عظیمی از بحران جمعیت حل می‌شود. اما مشکل این است که این زوجین الان سنشان بالاتر رفته، شرایط ازدواج و کار برایشان سخت شده، به‌ویژه در روستاها.

طرح «زوجین دهه شصتی» – راه حلی که نیمه کار ماند
با مشاهده آمار بالای دختران مجرد روستایی (به دلیل مهاجرت مردان به شهر)، شهید رئیسی دستور اجرای یک طرح ویژه را صادر کرد:- شرط: زن و شوهر هر دو دهه شصتی باشند و در روستاها زندگی کنند.
– حمایت: تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان تسهیلات ترکیبی شامل:
– بخشی برای ایجاد کار (تا بتوانند در روستا بمانند).
– بخشی برای جهیزیه.
– به علاوه وام ازدواج جداگانه.

چرا این طرح مهم بود؟
این طرح صرفاً «تسهیلات دادن» نبود، بلکه یک مداخله هدفمند جمعیتی بود:- به مهاجرت معکوس کمک می‌کرد.- مانع از تجرد قطعی زنان روستایی می‌شد.- پنجره جمعیتی دهه شصتی را تا زمانی که این نسل هنوز در سن باروری است، حفظ می‌کرد. اما با شهادت رئیس‌جمهور، این طرح متوقف شد، در حالی که «پنجره دهه شصتی‌ها هنوز باز است» و نیاز به پشتیبانی فوری دارند.

جمعیت، مسئله‌ای امنیتی و ملیدولت سیزدهم به خوبی دریافته بود که کاهش موالید صرفاً یک آمار نیست، بلکه یک تهدید امنیتی است. سرمایه‌گذاری صرف روی درمان ناباروری کافی نیست. نجات از این بحران نیازمند احیای طرح‌های فراموش شده‌ای مثل «زوجین دهه شصتی» است.

خبرگزاری فارس