مادری یا اشتغال؟ کدامیک باید قربانی ضعف و خلاء‌های قانونی شود؟

حضور نمادین مشاور وزیر بهداشت با نوزادش در اجلاسیه‌ی اخیر، ضمن ارائه تصویری الهام بخش از مادری توأم با اشتغال، با این پرسش مهم نیز همراه است که چرا در کشورما قانون مربوط به حمایت از مادران شاغل، عمدتا روی کاغذ باقی مانده است.

مادری به عنوان یکی از والاترین جایگاه‌های انسانی و فراتر از یک نقش اجتماعی، هنر زیستن در عشق و مسئولیت است. هنری که در آن، هر زن با عطوفتی بی‌نظیر، آینده‌سازانی را پرورش می‌دهد که سرمایه‌های اصلی این مرز و بوم محسوب می‌شوند.

اما در جامعه امروز، جایگاه رفیع مادری نه در تقابل با اشتغال، بلکه در بستر توانمندسازی و حمایت همه‌جانبه معنا می‌یابد؛ بنابراین یک زن هرگز نباید در دوراهی انتخاب بین مادری و شغل قرار بگیرد و مجبور به حذف یکی از این دو گزینه حیاتی شود؛ بلکه باید بتواند در هر دو عرصه نقش‌آفرینی موثری داشته باشد.

در چند روز گذشته، در یکی اجلاسیه‌های کشوری حوزه سلامت، صحنه‌ای رقم خورد که فراتر از یک رویداد، یک بیانیه عملی علیه نگاه‌های سنتی به مادری و اشتغال بود.

یکی از مشاوران وزیر بهداشت، در حالی که نوزاد خردسال خود را در آغوش داشت، به ارائه مطلب ایستاد، این حرکت نمادین، نه یک اقدام فردی، بلکه نسخه‌ای عینی از مطالبه دیرینه مادران شاغل در این سرزمین است.

این رویداد، یادآور تجربه‌های مشابهی بود که در سال‌های گذشته در محافل بین‌المللی رقم خورد؛ جایی که نمایندگانی از کشور‌های مختلف با حضور نوزادان خود در نشست‌های رسمی، بر ضرورت بازطراحی ساختار‌های کاری برای مادران تأکید کردند.

این الگو‌ها نشان می‌دهد که حضور مادر همراه با کودک در محیط کار، نه یک نقص در نظم اداری، بلکه نمادی از بلوغ سازمانی و انعطاف‌پذیری نظام اداری است.

در سال ۲۰۲۵، نماینده پارلمان آلمان، هانا اشتاین‌مولر در حالی که نوزاد خود را در آغوش داشت، پشت تریبون مجلس فدرال رفت و سخنرانی کرد. این سیاستمدار که پیش‌تر نیز نوزادش را به محل کار آورده بود در شبکه‌های اجتماعی گفت که هدف او از این اقدام، نشان دادن واقعیت‌های بزرگ کردن کودک در کنار اشتغال است و خواستار محیط‌های کار حمایتگر برای خانواده شد.

او همچنین معتقد بود که توانایی ایجاد تعادل میان زندگی کاری و خانوادگی باید در سیاست نیز قابل مشاهده باشد؛ چراکه این دیده شدن ضروری است تا بتوانیم ساختار‌های خود را به گونه‌ای تغییر دهیم که در دراز مدت والدین بودن، برای همه ممکن باشد؛ بدون آنکه دچار فرسایش شوند.

سناتور کورین مولند، در پارلمان استرالیا نیز اولین سخنرانی خود را در مجلس سنا درحالی انجام داد که پسر نوزادش را در آغوش داشت. وی با اشاره به تصمیم آگاهانه خود در آوردن فرزندش به صحن یادآوری کرد که والدین شاغل جایگاهی در پارلمان دارند و این تصویر، نماد تغییری است که باید در ساختار‌های سیاسی رخ دهد؛ جایی که خانواده و کار دیگر در تضاد با یکدیگر نباشند.

در واقع ارج نهادن به جایگاه مادری و درک پیچیدگی زیست مادران شاغل در طی سال‌های اخیر جوامع مختلف جهانی را به این سمت هدایت کرده است که به‌جای تلاش برای قرار گرفتن زنان در ساختار‌های سنتی و غیر منعطف، با اصلاح و بهبود ساختاری، زمینه‌ساز حضور موثر بانوان شویم.

از این رو در رویداد‌های مختلف جهانی و حتی ملی، این مطالبه مادرانه به یک کنشگری اجتماعی مبدل شده‌است.

خبرگزاری دانشجو