جنگ یا جنایت؟ روایت اندیشمندان جهان از نسل‌کشی سکوت‌شده در غزه و ایران

این جنگ نیست، جنایت جنگی است

دکتر هبا اسمیت، مدیر انجمن زنان مسلمان اروگوئه، خیلی زود خط قرمز را مشخص کرد. او با اشاره به درگیری‌های غزه و ایران گفت: این یک جنگ نیست. جنگ قوانینی دارد. این نقض حقوق بشر است. حق زندگی، حق سلامت، حق مسکن، حق آموزش و حق هدف نظامی نبودن. وقتی یک منطقه مسکونی یا مدرسه‌ای بمباران می‌شود در حالی که خانواده‌ها و کودکانی در آن هستند، حقوق بین‌الملل می‌گوید: این جنایت جنگی است.

دکتر نور جانا سایم، مدرس ارشد دانشگاه ملی مالزی، نیز با لحنی آتشین افزود: هیچ توجیهی برای کشتن کودکان و غیرنظامیان بی‌گناه وجود ندارد. هیچ منفعت سیاسی، هیچ هدف نظامی، هیچ ادعای امنیتی هرگز نمی‌تواند این را قابل قبول کند. کشورهای قدرتمند باید مسئول شناخته شوند.

بمباران مدرسه و سکوت یونسکو

اما شاید تکان‌دهنده‌ترین اظهارات از آن دکتر ساری محموده وردانی، مدرس و پژوهشگر اندونزیایی بود. او با اشاره به تکرار حملات به یک مدرسه در غزه سؤال کرد: چرا باید یک مدرسه دو بار بمباران شود؟ آیا می‌خواهند دانش‌آموزان را بکشند یا روح پدران و مادران را؟ در چنین شرایطی، سازمان ملل و یونسکو ساکت هستند. یونسکو دیگر یک نهاد جعلی از سازمان ملل است که فقط بر اساس نیاز آمریکا عمل می‌کند.

دختران میناب؛ رویای سوخته در روشنایی

صباحت سیده رضوی، فعال فرهنگی و رسانه‌ای از هند، با چشمانی گریان از دختران مدرسه‌ی میناب گفت: دختران بی‌گناه میناب در رویای آینده‌ای پر از دانش و روشنایی زندگی می‌کردند؛ اما حملات اسرائیل آینده‌شان را ویران کرد. هر یک از آن دختران سرباز نبودند، بلکه کودکانی بودند که به طرز فجیعی به شهادت رسیدند. این کشتار، لکه ننگی بر وجدان بشریت است.

در دومین بخش از وبینار مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، زبان سخنرانان از توصیف جنایت فراتر رفت و به افشای عاملان سکوت و تبیین یک مسئولیت جهانی رسید. صدای این زنان، از اروگوئه تا مالزی و از ترکیه تا چین، یک پیام داشت: «دیگر سکوت نخواهیم کرد.»

سکوت در برابر ظلم، شراکت در جنایت

دکتر نور سعاده، دانشیار دانشگاه ملی مالزی، با الهام از تعالیم اسلام گفت: در دین اسلام به ما آموخته‌اند که سکوت در برابر ظلم، شریک خاموش ظالم بودن است. ما نمی‌توانیم نسبت به خون بی‌گناهان میناب ساکت بمانیم. سپر خالیای به نام “خسارات جانبی” دیگر کار نمی‌کند. شما سه بار تصادفی به یک مدرسه ابتدایی حمله نمی‌کنید. این یک اقدام هدفمند برای شکستن قلب یک جامعه بود.

یان ییتونگ، پژوهشگر و فعال اجتماعی چینی، با نگاهی ساختاری به بحران اشاره کرد: غیرنظامیان ستون فقرات هر جامعه‌ای هستند. معلمان، پزشکان، کشاورزان… کنوانسیون ژنو حمله به آنها را ممنوع کرده، اما ما هنوز شاهد بمباران بیمارستان‌ها و تخریب مدارس هستیم. محافظت از غیرنظامیان نه فقط یک تعهد قانونی، بلکه یک ضرورت اخلاقی است.

زنان؛ قربانیان اصلی، خط مقدم مقاومت

دکتر جاهده تکیه‌خواه، مدرس و پژوهشگر ایرانی، تصویر واقعی جنگ‌های مدرن را اینگونه ترسیم کرد: در جنگ‌های مدرن، غیرنظامیان به ویژه زنان و کودکان بیشترین هزینه را می‌دهند. زنان با خشونت روبه‌رو هستند و در عین حال باید خانواده‌های خود را در شرایط دشوار حفظ کنند. انسانیت با نحوه محافظت از آسیب‌پذیرترین افراد سنجیده می‌شود.

نور ناشیرا ادویا بنتی محتار، فعال اجتماعی مالزیایی، نیز تأکید کرد: هر انسانی صرف نظر از پیشینه، مذهب یا ملیت، سزاوار کرامت و امنیت است. ما شاید نتوانیم جنگ‌ها را مستقیماً متوقف کنیم، اما می‌توانیم آگاهی‌بخشی کنیم و از عدالت دفاع کنیم. صدای ما مهم است.

شهادت یک رهبر؛ پایان راه یا آغازی نو؟

در بخشی از این وبینار، سخنرانان به شهادت حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای اشاره کردند. صباحت سیده رضوی از هند در این باره گفت: وقتی چنین رهبر نورانی‌ای، که چراغی از حکمت و رهبر میلیون‌ها نفر است، به شهادت می‌رسد، جهان گریه می‌کند. اما شهادت او پایان راه نیست؛ بلکه آغازی نو و شعله‌ای از امید است که راه ما را روشن خواهد کرد.

وجدان های بیدار، وعده‌ی پیروزی

در پایان، حزیراه، دانشجوی دانشگاه ملی مالزی، با اشاره به کودکان بی‌گناه جنگ گفت: کودکان به جای مدرسه و کودکی، در معرض ترس و آسیب روحی بزرگ می‌شوند. چرا باید به حقوق بشر احترام بگذاریم؟ اول: هر کسی سزاوار عزت و احترام است. دوم: این احترام، باعث صلح و ثبات می‌شود.

گزارش وبینار مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نشان می‌دهد که جامعه‌ی جهانی با یک شکاف بزرگ روبه‌راست: از یک سو جنایت‌های جنگی آشکار و از سوی دیگر سکوت نهادهای بین‌المللی. اما آنچه در این نشست امیدوارکننده به نظر می‌رسید، اجماع اندیشمندان جهان بر یک اصل بود: سکوت تمام می‌شود، زیرا انسانیت هنوز زنده است.

گزارش: فائزه آقامحمدی